Henryk Szaro (Henoch Szapiro)

Polski reżyser kina niemego, scenarzysta.

Urodzony w 1900 roku w Warszawie. Pochodzi z żydowskiej rodziny. Jako dziecko mieszkał i uczył się w Rosji. Ukończył szkołę w Saratowie. Następnie Instytut Inżynierów Komunikacji w Petersburgu. Został też absolwentem szkoły przy Teatrze Narodowym w tym samym mieście. Jego mentorem i nauczycielem był Wsiewołod Meyerholda, u którego pracował jako asystent.

Samodzielną karierę rozpoczął jako reżyser w teatrze w Petersburgu. Związał się też z rosyjskim kabaretem “Sinaja ptica”, z którym w roku 1924 przyjechał na występy do Polski, gdzie postanowił osiąść na stałe. W kraju rozpoczął współpracę jako kierownik artystyczny Teatru Stańczyka oraz rozpoczął pracę nad pierwszymi filmami.

Debiutem fabularnym był niemy film “Rywale” z roku 1924. Stworzył łącznie siedem niemych filmów – “Rywale”, “1 z 36”, “Czerwony błazen”, “Zew morza”, “Dzikuska”, “Przedwiośnie”, Mocny człowiek” oraz “Na Sybir” – początkowo niema produkcja, która na ekrany kin weszła już w formie udźwiękowionej. Pracował też nad filmami dźwiękowymi – “Pan Twardowski”, “Dzieje grzechu”, “Trójka hultajska” oraz w języku jidysz – “Ślubowanie”.

Jest współzałożycielem Polskiego Związku Producentów Filmowych i był członkiem został członkiem honorowym francuskiego Union des Artistes Cinematographiques w Nicei. W 1936 wystąpił z PZPF i założył Stowarzyszenie Realizatorów i Techników Filmowych. Szaro traktowany jest jako jeden z najważniejszych reżyserów okresu przedwojennego i jeden z ważniejszych twórców polskiego kina niemego. Niestety większość filmów nie przetrwała do naszych czasów w ogóle lub tylko fragmentarycznie. Niektóre z produkcji Szaro zostały odnalezione i zrekonstruowane – “Mocny człowiek”, “Zew morza”.

Podczas wojny wyjechał do Wilna. Wrócił jednak do Warszawy, gdzie w roku 1942 roku został zastrzelony podczas akcji likwidacyjnej getta.