Santa Rosa

Reżyseria: Sławomir Grunberg
Produkcja: Polska/USA/Meksyk, 2013
Czas trwania: 54 min

Epizod wojenny jakim był pobyt w Meksyku 1500 polskich uchodzców wojennych z Sowieckiej Rosji pozostaje do dziś, oprócz wąskiej grupy historyków i samych zainteresowanych, właściwie nieznany. Znane i opisane są natomiast wojenne losy uchodzców którzy trafili do brytyjskich kolonii w Afryce i Azji – powstaly na ten temat opracowania historyczne i filmy dokumentalne.

Połączenie tak różnych i egzotycznych krajów jak Polska i Meksyk oddziaływuje jednak na wyobrażnie i dlatego postanowiliśmy – jako producenci filmu -pokazać tą historię szerszej publiczności w Polsce i za granicą w formie pełnometrażowego dokumentu historycznego.

Pomysł narodził się na początku 2011 roku kiedy jeden z nas , na stale mieszkający w Meksyku, uczestniczył w stolicy tego kraju w pokazie filmu, którego był koproducentem, poświęconego pani Irenie Sendler i organizowanego przy wspóludziale polskiej ambasady. Po pokazie Pani Ambasador Anna Niewiadomska zaproponowała aby tematem następnego projektu filmowego była historia Polaków z hacjendy Santa Rosa. Tak rozpoczęła się nasza współpraca producencka nad filmem, który chcielibyśmy skończyć na 70 rocznicę przyjazdu Polaków do Leon 4 lipca 2013. Udało nam się dotrzeć do naoczych świadków tych wydarzeń, którzy jako dzieci mieszkali w polskiej kolonii, a dziś żyją w różnych częściach świata. Spotkania z nimi Bogdana i Joanny w czasie ich podróży do Meksyku w poszukiwaniu grobu ich dziadka stanowić będą osnowę naszego filmu i żródło informacji o życiu w polskim obozie.

Odrębny wątek stanowią wzajemne stosunki Polaków i Meksykanów, które wszyscy świadkowie tych wydarzeń określają jako więcej niż serdeczne. To że tysiące kilometrów od rodzinnego domu uchodzcy z Gułagu znależli spokojną przystań w której mogli leczyć fizyczne i psychiczne rany odniesione na „nieludzkiej ziemi” jest świadectwem ludzkiej solidarności i dobroci, tak rzadkiej w czasach wojennej zawieruchy.

Film nasz będzie więc próba wyjaśnienia dlaczego Meksykanie tak serdecznie odnosili się do egzotycznych gości z Polski i jaki wpływ mialo to pózniej na życie samych Polaków. Chcielibyśmy równocześnie spłacić tym projektem dług wdzięczności narodowi meksykańskiemu za to co zrobili dla naszych rodaków kiedy ci najbardziej potrzebowali pomocy i ludzkiego odruchu serca.

Dead

dead

Reżyser: Martina Trepczyk
Produkcja: Austria, 2015
Czas trwania: 3 min

Schwarz ist die Farbe des Gemüts und des Sees. Gespalten zwischen dem Loslassen und Loslegen, zwischen der Zerbrechlichkeit und Entschlossenheit, ist das Bild auch durch die spiegelnde Wasseroberfläche geteilt.
MARTINA TREPCZYK, geb. 1990 in Salzburg, absolvierte die Grafik HTL in Linz, studierte Regie in London und lebt und arbeitet als Filmschaffende in Wien.

Filme (Auswahl): Joining the Dots (2012), Joel (2012), Brothers & Sisters (2012), Western Gold – Gospel Dating Service (2015; CE ’16), Dead – AVEC (2015).

https://www.crossingeurope.at/programm-2016/dead-avec.html

Czwarta dzielnica

Reżyseria: Adrian Prawica
Scenariusz: Rafał Muskała
Produkcja: USA, 2013
Gatunek: dokumentalny
Czas trwania: 74 min

Film “Czwarta Dzielnica” opowiada historię milionów Polaków, którzy przybyli do Stanów Zjednoczonych w poszukiwaniu lepszego życia. Zrealizowany w Chicago przez młodych twórców przeprowadza nas przez czas początków emigracji, aż do momentu w którym Polska odzyskała niepodległość.

Adrian Prawica i Rafał Muskała w 2010 roku podjęli się trudnej próby uchwycenia historii emigracji, o której nikt nie mówi, ani nie pisze. Przez kilka lat zaglądali do różnych miejsc w których były polskie ślady. Twórcy dotarli do zdjęć, z których część nigdy nie ujrzała światła dziennego. Podróżowali po całych Stanach Zjednoczonych, aby najdokładniej ukazać emigrację i wędrówki Polaków – nie zabrakło ich w Jamestown, w Nowym Jorku, w Waszyngtonie, w Teksasie i przede wszystkim w Chicago. To na tym mieście oparli swój film. W Chicago bowiem miliony Polaków pracowało w rzeźniach i hutach stali. Tam w pocie czoła starali się zarobić na swój własny kawałek ziemi.

“Czwarta Dzielnica” to również film, który opowiada o codziennym życiu polskich emigrantów w Chicago. Zagląda tam, gdzie nikt wcześniej nie dotarł. Oryginalne zdjęcia i filmy ukazują jak wyglądał zwykły dzień Polaków. Twórcy dotarli także do gazet, które wydane przed stu laty odkrywają jakim językiem się posługiwali. Całość została sfotografowana i sfilmowana w technologii High Definition, więc wszystkie archiwalne materiały możemy oglądać w wysokiej rozdzielczości.

Przez film przeprowadzają nas historycy polskiego bądź amerykańsko-polskiego pochodzenia. Adrian Prawica i Rafał Muskała zaprosili do współpracy wiele znanych nazwisk m.in. Domica Pacygę – na co dzień wykładowcę w Columbia College, a prywatnie wielkiego pasjonatę historii południowej części Chicago. Donald Pienkos, który wykłada na Uniwersytecie w Milwaukee również ma ogromną wiedzę na temat polskiej emigracji. Z kolei James Pula jest profesorem historii. W filmie swoją wiedzą dzielą się również Victoria Granacki, Rod Sellers, Daniel Pogorzelski, Piotr Domaradzki i Jan Lorys. Każdy z historyków opowiada kawałek historii, a całość składa się na ponad 300 lat istnienia Polaków w Stanach Zjednoczonych.

Istotnym elementem filmu są również stare zdjęcia i filmy. Reżyser filmu – Adrian Prawica, pokazał Chicago takie jakie możemy je zobaczyć dzisiaj i połączył to z filmami sprzed stu lat. Daje nam to poczucie jak wiele się zmieniło.

Muzyka stworzona przez muzyków na co dzień mieszkających w Chicago oddaje polską kulturę. Głos Andrzeja Krzeptowskiego-Buhaca, który pochodzi z polskich Tatr przywołuje na myśl tęsknotę za ojczyzną. Muzykę komponował także Mirek Miyo Mardosz, Jan Zienko i Sławomir Bielawiec. Z kolei piosenkę tytułową skomponował muzyk albańskiego pochodzenia Jeton Murtishi.

Krakowiaczek ci ja

Krakowiaczek ci ja

Reżyseria: Tomasz Magierski
Produkcja: Polska/ Australia, 2011
Gatunek: dokumentalny
Czas trwania: 76 min

Starszy pan Yoram Gross rusza w podróż sentymentalną, by pokazać swym wnuczkom ukochane rodzinne miasto Kraków, ale i opowiedzieć o traumatycznych przeżyciach czasu Holocaustu. Ten powrót do przeszłości uzmysławia wpatrzonym w dziadka dzieciom ścisłe związki biografii “Disneya australijskiej animacji” z jego twórczością. Niezwykła kariera twórcy nie byłaby możliwa bez przemożnej chęci przetrwania, pogody ducha i poczucia humoru frywolnego chłopca, którą niegdysiejszy mały Jerzyk zachował do dziś.

http://tomaszmagierski.com/blinky-me/

Aktorka

Reżyseria: Kinga Dębska, Maria Konwicka
Obsada: Meryl Streep, Beata Tyszkiewicz, Andrzej Wajda, Małgorzata Potocka
Produkcja: Polska, 2015
Gatunek: biograficzny/ dokumentalny
Czas trwania: 71 min

To pełnometrażowy, biograficzny film dokumentalny o zmarłej w 2010 r. Elżbiecie Czyżewskiej, jednej z największych polskich aktorek, ikonie urody lat 60.
Z relacji ludzi jej bliskich poznajemy życie i charakter Elżbiety Czyżewskiej, osoby wieloznacznej, trudnej, niezwykle inteligentnej i ambitnej, ciepłej, hojnej, towarzyskiej, ale i niemożliwej do wytrzymania, kłótliwej, samotnej. Film stawia pytania: czy Czyżewska zmarnowała swoją karierę, wyjeżdżając do Stanów w momencie, kiedy w Polsce była u szczytu kariery? Czy zmarnowała swoją szansę na sukces w Stanach przez alkohol? Skąd wzięła się jej autodestrukcja?

Skonstruowany zgodnie z zasadami fabularnymi, film krok po kroku prowadzi widza przez życie aktorki, przypominające czasem antyczną tragedię. Tłem dokumentu jest impresyjnie pokazany Nowy Jork, miasto, które Czyżewska uważała za swoją drugą ojczyznę. W filmie występują m.in.: Andrzej Wajda, Daniel Olbrychski, Michał Urbaniak, Adam Holender, Gay Talese, Nancy Weber, Hanna Hartowicz, krytyk i profesor studiów filmowych na Columbia University Annette Insdorf, aktor Omar Sangare. Spotkanie z Czyżewską wspomina także Meryl Streep.

„Aktorka” była prezentowana w ramach Panoramy Filmu Polskiego podczas tegorocznego Krakowskiego Festiwalu Filmowego.

Kosmos

kosmos

Reżyseria: Andrzej Żuławski
Obsada: Sabine Azema, Jean-Francois Balmer, Jonathan Genet, Johan Libereau, Victoria Guerra,
Produkcja: Portugalia/Francja, 2015
Gatunek: dramat
Czas trwania: 103 min

Pierwszy od 15 lat, a zarazem ostatni film Andrzeja Żuławskiego będącym uwspółcześnioną adaptacją „Kosmosu” W. Gombrowicza. Witold i Fuks udają się do prywatnego pensjonatu. Jeden nie zdał egzaminów na prawie, drugi porzucił pracę u paryskiego projektanta. W zdawałoby się spokojnym miejscu dochodzi do dziwnych sytuacji. Wróbel zawieszony na sznurku, dziwne znaki w ogrodzie czy zniekształcone usta pokojówki skrywają tajemnicę. Nie tylko intrygująca zagadka zaprząta głowę Witolda – zakochuje się on bez pamięci w zamężnej kobiecie. Do czego to wszystko doprowadzi i kiedy zamiast wróbla zawiśnie człowiek?

Krzysztof Komeda. Muzyczne ścieżki życia

komeda

Reżyseria: Claudia Buthenhoff-Duffy
Produkcja: Polska/ Niemcy/ Szwajcaria/ Finlandia, 2010
Gatunek: dokumentalny
Czas trwania: 52 min

W 1958, młody reżyser Roman Polański kręci film krótkometrażowy “Dwaj ludzie z szafą”. O przygotowanie ścieżki muzycznej prosi jednego z najbardziej docenionych ówcześnie pianistów jazzowych: Krzysztofa Komede. W ten sposób zaczyna się owocna współpraca dwóch artystów, która trwać będzie dziesięć lat. Komeda skomponował muzykę do takich filmów jak “Nóż w wodzie”, “Nieustraszeni pogromcy wampirów” albo “Dziecko Rosemary”.

Obraz dokumentalny w reżyserii Claudi Buthenhoff-Duffy, przedstawia postać polskiego jazzowego pianisty, na podstawie wspomnień Romana Polanskiego, Andrzeja Wajdy czy Henninga Carlsena. Film skupia się szczególnie na muzyce, a dzięki zdjęciom archiwalnym przywołuje klimat dawnych lat. To portret, genialnego kompozytora muzyki filmowej, który umiera tragicznie i przedwcześnie w 1968 roku.

Niegdyś moja matka

Reżyseria: Sophia Turkiewicz
Obsada: Zofia Wichłacz, Artur Urbański, Wenanty Nosul, Karolina Porcari
Produkcja: Australia/ Polska/ Ukraina, 2013
Gatunek: dokumentalny
Czas trwania: 75 min

Reżyserka australijskiego pochodzenia podejmuje próbę poznania powodów, które sprawiły, że została oddana w dzieciństwie do sierocińca. Odkrywa nieznaną dla siebie historię matki, urodzonej w przedwojennej Polsce. W latach wojny doświadczyła utraty rodziców i braku własnego domu. Po okresie zesłania na Syberię i późniejszej tułaczce zamieszkała w Australii. Burzliwa historia XX wieku sprawiła, że kobiecie niełatwo było się odnaleźć wśród powojennej rzeczywistości na obcym kontynencie.

Dawno temu na Śląsku

Reżyseria: Tomasz Protokowicz
Produkcja: Polska, 2015
Czas trwania: 16 min

Bracia bliźniacy, Rysiek i Stefan żyją w prowadzonym przez zakonnice sierocińcu. Znajduje się on w małym miasteczku na Śląsku, gdzie obok siebie żyją Polacy i Niemcy. Mają pecha dorastać w jednym z najpodlejszych okresów w historii tego miejsca, w okresie III Rzeszy. Wkrótce ich drogi rozejdą się, aby skrzyżować się za kilkanaście lat, w niezwykle nieprzyjemnych okolicznościach.

Piano

Reżyseria: Vita Drygas
Produkcja: Polska/ Litwa, 2014
Gatunek: dokumentalny
Czas trwania: 41 min

Antonetta Mischenko, studentka Konserwatorium Muzycznego w Kijowie, ocaliła pianino niesione na barykady. Tak zaczęła się historia instrumentu, który stał się symbolem pokojowej rewolucji na Ukrainie i zarazem oporu wobec autorytarnej władzy. Losy pianina poznajemy poprzez czwórkę bohaterów – młodą Antonettę, która jako pierwsza zagrała muzykę Chopina i ojczysty hymn na Majdanie, Lyudmilę Chichuk, światowej sławy kompozytorkę, żołnierza Volodimira i Bohdana, zamaskowanego mężczyznę, który odkrywa w sobie miłość do niezwykłego instrumentu.

Wygrać z przeznaczeniem

wygrać z przeznaczeniem

Reżyser: Marek Lechowicz
Produkcja: Polska, 2015
Czas trwania: 55 min

Mało znana historia grupy 730 polskich dzieci – ofiar zsyłek syberyjskich z 1940 r. Dzieci te dotarły do tworzącej się w ZSRR armii gen. Władysława Andersa. Razem z wojskiem przeszły przez Turkmenistan do Iranu. Tam trafiły do domów dziecka, początkowo w Teheranie, a następnie w Isfahanie. Losem dzieci zainteresował się ówczesny konsul II RP w Nowej Zelandii, pan Wodzicki. To z jego inicjatywy pomoc dzieciom zaoferował rząd Nowej Zelandii. Dzieci zostały zabrane z Iranu i przetransportowane do Wellington. W zdecydowanej większości pozostały tam. Film opisuje ich losy. Wykorzystano zdjęcia archiwalne i te zrobione współcześnie w Nowej Zelandii i Polsce (z udziałem grupy rekonstrukcyjnej). Walory artystyczne filmu podkreślają elegie zbudowane z animacji malarstwa Zdzisława Beksińskiego i poezji Zbigniewa Herberta.

My Iranian Paradise

my iranian paradise

Reżsyeria: Anette Mari Olsen i Katia Forbert Petersen
Produkcja: Dania/Polska, 2008
Czas trwania: 78 min

Dla mnie Iran jest najszczęśliwszym miejscem pod słońcem. Tu spędziłam pierwsze 22 lata mojego życia – mówi autorka filmu Anette Mari Olsen. Dzisiaj, po trzydziestoletniej nieobecności w kraju swojego dzieciństwa, powraca z kamerą, by pokazać jego przeszłość i teraźniejszość. Swoją historię rozpoczyna od opowieści o rodzicach – duńskim inżynierze, współtwórcy linii kolejowej, która w latach 30. XX wieku połączyła północ z południem Iranu, oraz Polce, którą wojenna zawierucha rzuciła najpierw na Syberię, później do Kazachstanu i w końcu do Teheranu. Ta fascynująca podróż w czasie splata się z obrazami współczesnego Iranu i – trzeba przyznać – jest to wyjątkowo gorzkie połączenie. Wystarczy spojrzeć na plażę, którą duńska reżyserka odwiedzała w dzieciństwie. Niegdyś tętniący życiem kurort to obecnie zdewastowane pustkowie przegrodzone wysokim murem, oddzielającym części przeznaczone dla kobiet i mężczyzn. 
Dzięki imponującej dokumentacji (zawierającej m.in. materiały Filmoteki Narodowej), Anette Mari Olsen i Katii Forbert Petersen udało się stworzyć film, będący z jednej strony opisem przemian, jakim podlegał Iran w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, z drugiej zaś – intymnym portretem osoby pozbawionej ojczyzny. Anette Mari Olsen mówi biegle po duńsku, polsku, angielsku i w farsi, ale nigdzie nie czuje się u siebie. Jak mówi jedna z jej rozmówczyń: “Kto raz stał się uchodźcą, pozostanie nim na zawsze”.

Stacja Emigracyjna w Mysłowicach

stacja emigracyjna w myslowicach

Rezyser: Karol Wieniawski
Produkcja: Polska, 2016
Czas trwania: 4 min 19 s

Film dokumentalno- historyczny, fabularyzowany. Jego celem jest zwrócenie uwagi oraz przypomnienie o istnieniu największej stacji emigracyjnej z przełomu XIX i XX wieku w Europie Środkowo-Wschodniej, przez którą przeszło 1,4 mln ewidencjonowanych emigrantów zamorskich. Byli to emigranci głównie z Królestwa Polskiego, Galicji, Europy Wschodniej i Południowej. Zabudowania po stacji emigracyjnej częściowo stoją po dziś dzień w Mysłowicach na Górnym Śląsku.

Iran – druga ojczyzna

iran - druga ojczyzna

Reżyseria: Monika Antkiewicz
Produkcja: Polska, 2015
Gatunek: reportaż
Czas trwania: 10 min 40 s

„W Iranie czułyśmy się jak w domu”. Poznaj historię kilku Polek i ich dwóch ojczyzn”
Dzielili się jedzeniem, przynosili ubrania i sprawiali, że czuły się jak w domu – Polki, które w latach 40. trafiły do Iranu, dziś traktują ten kraj jak swój dom. Bohaterki reportażu dziennikarki TVP Info Moniki Antkiewicz pt. „Dwie ojczyzny” opowiadają o życiu uchodźcy i osiedleniu się nowym kraju. Wspominają czasy, gdy jako dzieci zostały zesłane na Syberię. Opowiadają o tym, jak opuściły Związek Radziecki, skąd trafiły do nowej ojczyzny. Zostały ciepło przyjęte przez Irańczyków, jednak nie zapominają o swoich korzeniach.

Zbrodnia Wołyńska 1943-1945

Zbrodnia Wołyńska 1943-1945

Reżyseria: Artur Witoszek
Producent: Muzeum Historii Polski 2013
Czas trwania: 17 minut

Film poświęcony zbrodni wołyńskiej, w wyniku której na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1945 zginęło blisko 100 tys. Polaków, zamordowanych przez oddziały Ukraińskiej Armii Powstańczej. Materiał prezentuje także historie ludzi, którzy ryzykowali swoje życie aby ratować Polaków.

Tak daleko tak blisko

tak daleko tak blisko

Scenariusz i reżyseria: Anna Kuśmierczyk
Zdjęcia: Marcin Nowak
Montaż: Piotr Budzowski
Muzyka: Łukasz Plenikowski, Maciej Werk
Producent: Muzeum Historii Polski w Warszawie, 2014
Czas trwania: 47’
Język: polski, rosyjski, hebrajski

Deportacja, utrata najbliższych, choroba, strach i głód – to doświadczenia z czasu II wojny światowej, wspólne pięciu bohaterom filmu. Film jest ich portretem, gdy z perspektywy całego życia wracają do wydarzeń z dzieciństwa. To opowieść o pamięci, tożsamości, zerwanych więziach rodzinnych.

Waldemar ostatni raz widział ojca jako jedenastoletni chłopiec. Deportowani w różnym czasie w głąb Związku Sowieckiego, nigdy się już nie spotkali. Ojciec trafił do Anglii, Waldemar pozostał w Rosji. Pisali do siebie listy – po polsku, w języku, którego Waldemar dziś już nie rozumie.
Mała Ruth, deportowana z rodziną na Syberię, śmierć bliskich odebrała jako zdradę. Zupełnie osamotniona trafiła do sowieckiego sierocińca, gdzie odnalazł ją ojciec. Mogli zacząć życie na nowo.

W Londynie żyje Alicja – trafiła tu z ZSRS, ewakuowana z Armią Andersa. W czasie wojny straciła ojca. Była zbyt mała, by mogła to zrozumieć. Nie zdążyła go poznać i nigdy nie miała szansy nadrobić tego braku.

Matka Heleny i Władka, wywożona na roboty do Niemiec, mogła zabrać tylko jedno dziecko. Wybrała młodsze. Po wojnie nie miała żadnych wieści o Władku, a rodzinna miejscowość, w której został, znalazła się w granicach Związku Sowieckiego. Władek, dziś Władimir, przez lata starał się zapomnieć o rodzinie, o tym, że matka go zostawiła. Jego wnuk Siergiej w 2009 roku odnalazł Helenę. Czy można nadrobić stracony czas?

Obce Niebo

Reżyseria: Dariusz Gajewski
Obsada: Agnieszka Grochowska, Bartłomiej Topa, Barbara Kubiak, Ewa Froling, Tanja Lorentzon
Produkcja: Polska/Szwecja, 2015
Gatunek: dramat, thriller

Na północy Szwecji, w małym miasteczku, mieszka para polskich emigrantów, która w nowym kraju szuka spokoju i dobrobytu. Jednak nie umieją odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Tylko ich siedmioletnia córka mówi po szwedzku i zaadaptowała się do nowych warunków. Pewnego dnia w ich domu pojawia się Anita z Urzędu do spraw Społecznych. Kolejne nieporozumienia i różnice kulturowe sprawiają, że mała Ula, podobnie jak 30 tysięcy innych dzieci w Szwecji, zostaje odebrana rodzicom. Za miesiąc ma odbyć się rozprawa sądowa, w wyniku której nieodwołalnie trafi do adopcji. Zaczyna się dramatyczna walka o przetrwanie rodziny, o wolność i o miłość.

Konstanty Kalinowski. Ostatnie dni

Konstanty Kalinowski

Reżyseria: Walery Mazyński
Produkcja: Białoruś, 2016
Gatunek: dokumentalny
Czas trwania: 38 min

Filmowa opowieść o Kastusiu Kalinouskim (pol. Wincentym Konstantym Kalinowskim) w reżyserii białoruskiego reżysera ma bardzo oryginalną formę: ostatnie dni przed śmiercią skazanego na powieszenie bohatera rekonstruuje trupa teatralna, która próbuje zrozumieć postać powstańczego przywódcy zwracając się do dokumentów z epoki i odtwarzając relacje współczesnych.
Tytułową rolę w filmie zagrał aktor z Teatru Kupałauskiego w Mińsku Raman Padalaka, w ukochaną Kalinowskiego Marylę Jamont wcieliła się Hanna Charłanczuk – Jużakowa. Scenariusz napisał przykuty do wózka inwalidzkiego młody historyk i pisarz Zmicier Kuzmienka.

Wołyń

wolyn

Reżyseria: Wojtek Smarzowski
Obsada: Arkadiusz Jakubik, Jacek Braciak, Iza Kuna, Michalina Łabacz
Gatunek: wojenny
Produkcja: Polska, 2016
Polska Premiera: 7 października 2016
Czas trwania: 150 min

Akcja filmu “Wołyń” rozpoczyna się wiosną 1939 roku w małej wiosce zamieszkałej przez Ukraińców, Polaków i Żydów. Zosia Głowacka ma 17 lat i jest zakochana w swoim rówieśniku, Ukraińcu Petrze. Ojciec postanawia jednak wydać ją za bogatego polskiego gospodarza Macieja Skibę, wdowca z dwójką dzieci. Wkrótce wybucha wojna i dotychczasowe życie wioski odmienia najpierw okupacja sowiecka, a później niemiecki atak na ZSRR. Zosia staje się świadkiem, a następnie uczestniczką tragicznych wydarzeń wywołanych wzrastającą falą ukraińskiego nacjonalizmu. Kulminacja ataków nadchodzi latem 1943 roku. Pośród morza nienawiści Zosia próbuje ocalić siebie i swoje dzieci.

Jestem Kuba (I am Kuba)

Reżyseria/Scenariusz: Ase Svenheim Drivenes
Produkcja: Norwegia/Polska/Niemcy
Kooproducent: Edward Porembny
Rok produkcji: 2014
Gatunek: film dokumentalny
Długość: 60 min.

Podczas międzynarodowego festiwalu w Tromsø film “Jestem Kuba” otrzymał nagrodę Tromsø Palm dla najlepszego filmu pochodzącego z krajów regionu północnego. Produkcja była współfinansowana przez PISF – Polski Instytut Sztuki Filmowej.

Historia Kuby (13 lat) i Mikołaja (8 lat), których rodzice musieli wyjechać do pracy za granicę po upadku rodzinnej firmy. Podczas ich nieobecności, chłopcami opiekują się dziadkowie i sąsiedzi, ale Kuba woli samotnie opiekować się swoim młodszym bratem i robi to najlepiej jak potrafi. W Polsce ok. 100 tys. dzieci pozostaje bez opieki rodzica, który wyjechał za granicę. Z jakimi problemami zmagają się eurosieroty i ich rodzice?

Film wyprodukowany w koprodukcji polsko-norweskiej. Nominowany do Prix Europa 2015. Zdobył Tromsø Palm Award za najlepszy film na Tromsø International Film Festival 2015, ‘Ildfluen’ za najlepszy średniometrażowy film dokumentalny na Den Norske dokumentarfilmfestivalen 2015 oraz Polsko-Niemiecką Nagrodę Dziennikarską im. Tadeusza Mazowieckiego 2015 w kategorii Telewizja. Był również nominowany do Norwegian Gullruten Awards 2015 (The Golden Screen) za najlepszy dokument telewizyjny.

Na krawędzi nieba

NA KRAWĘDZI NIEBA
(The Edge of Heaven)

Film FATIHA AKINA

OBSADA:

Nursel Köse – Yeter
Hanna Schygulla – Susanne
Tuncel Kurtiz – Ali
Nurgül Yesilcay – Ayten
Hanna Schygulla – Susanne
Tuncel Kurtiz – Ali
Patrycia Ziolkowska – Lotte

TWÓRCY FILMU:

Reżyseria – Fatih Akin
Scenariusz – Fatih Akin
Zdjęcia – Rainer Klausmann (Bvk)
Montaż – Andrew Bird
Muzyka – Shantel
Producenci – Andreas Thiel, Klaus Maeck

KRÓTKO O FILMIE:

Owdowiały Ali zakochuje się w prostytutce Yeter. Para szybko zamieszkuje razem. Pogrążony w książkach syn Alego, Nejat na początku stanowczo sprzeciwia się wyborowi ojca. Kiedy jednak dowiaduje się, że kobieta większość swych ciężko zarobionych pieniędzy wysyła do domu w Turcji, by jej córka mogła studiować na uniwersytecie nawiązuje się między nimi nić sympatii.
Po niespodziewanej śmierci kobiety Nejat wyrusza w podróż do Stambułu w poszukiwaniu jej córki Ayten. Chłopak decyduje się pozostać w Turcji, nie wie jednak, że dwudziestokilkuletnia działaczka polityczna, Ayten jest już w Niemczech, gdzie ukrywa się przed turecką policją. Całkiem sama i bez grosza, Ayten zaprzyjaźnia się z niemiecką studentką, Lotte, która natychmiast poddaje się urokowi tureckiej dziewczyny. Lotte zaprasza buntowniczkę Ayten do swego domu, prosząc, by ta z nią zamieszkała. Ta propozycja bardzo nie podoba się konserwatywnej matce młodej Niemki, Susanne. Ostatecznie Ayten zostaje zatrzymana i zamknięta w celi, gdzie czeka kilka miesięcy na azyl polityczny. Kiedy jej prośba zostaje odrzucona, dziewczyna zostaje deportowana do Turcji i osadzona w tamtejszym więzieniu. Lotte postanawia porzucić wszystko, by pomóc przyjaciółce. Przypadkowe spotkanie w księgarni sprawia, że Lotte staje się współlokatorką Nejata.

„Intrygująca, przepełniona głęboką empatią i mądrością reżyseria jest tym, co liczy się dzisiaj w kinie.”
The Guardian

„Jeden z najbardziej gorąco oczekiwanych filmów ostatniego festiwalu w Cannes. Nurgül Yesilcay w roli inteligentnej, charyzmatycznej dziewczyny jest doskonała.”
Daily Telegraph

„Znakomity i głęboko poruszający film. Na krawędzi nieba to punkt zwrotny w karierze dobrego reżysera, który właśnie wkracza do międzynarodowego grona najbardziej utalentowanych twórców. Doskonała obsada.”
Variety

„Bardzo złożony i poruszający dramat o walce, jaką jest życie, pełne niezwykłych zbiegów okoliczności i sytuacji, w których mijamy się o krok.”
Hollywood Reporter

„W tym filmie reżyser rezygnuje z nieco surowej siły i bezpośrednich chwytów, znanych widzom z obrazu Głową w mur. Zamiast tego możemy poznać bardziej zawiłą i poruszającą opowieść.”
european-films.net

FATIH AKIN O FILMIE:

Nie schodzi się z ringu po pierwszej rundzie
Tak głęboko zaangażowałem się w realizację filmu Głową w mur, że kiedy go skończyłem, nie miałem żadnego pomysłu, co robić dalej. W trakcie kręcenia poprzednich filmów zawsze wiedziałem, jaki będzie następny projekt. Na ironię, co jeszcze pogorszyło mój stan, obraz Głową w mur okazał się sukcesem. Nie oczekiwałem tego. Tak wielki sukces wcale nie rozwiązuje wszystkich problemów. Właściwie, ta sytuacja bardziej mnie zablokowała. Czułem się niemal zmuszony do zrobienia czegoś jeszcze lepszego niż Głową w mur i chciałem zrobić coś jeszcze lepszego.

Kiedy stajemy się rodzicami…
Fakt, że zostałem ojcem, miał na mnie ogromny wpływ. Mój syn urodził się w 2005 roku. Nagle musiałem zacząć być bardziej odpowiedzialny i pomyśleć o jutrze. Zanim stałem się rodzicem, byłem właściwie typem rock-and-rollowca. Narodziny mojego syna złagodziły ciśnienie twórcze, jakie odczuwałem. Wyraźnie podziałało to na moje pisanie. Bardzo mi też pomogła praca ze studentami, na uniwersytecie w Hamburgu, gdzie dzieliłem się moimi doświadczeniami. Również realizacja dokumentu Życie jest muzyką wywarła na mnie pozytywny, łagodzący wpływ. A wyjazd do Turcji, gdzie poznałem wszystkich tych muzyków, był dla mnie jak terapia.

Moja praca domowa
Robienie filmów jest w moim życiu bardzo ważne, ale blednie wobec zdarzeń takich jak narodziny, miłość czy śmierć. Czułem, że aby naprawdę dorosnąć, muszę zrobić trzy filmy. Można nazwać to trylogią, ale to w zasadzie trzy odrębne obrazy, które łączy wspólna tematyka – miłość, śmierć i zło. Głową w mur opowiada o miłości. Na krawędzi nieba jest o śmierci. Śmierci rozumianej w ten sposób, że kres każdego życia oznacza zarazem narodziny, jako że zarówno śmierć, jak i narodziny otwierają drzwi do innego wymiaru. Pracując nad tym filmem czułem, że osiągam jakiś nowy, nieznany poziom. Ale wciąż brakowało mi jeszcze czegoś – tym elementem było zło, które pojawi się w trzecim obrazie. Po prostu czuję, że muszę opowiedzieć to do końca. Te trzy filmy są rodzajem „zadania domowego”, które mam do odrobienia. Potem będę mógł ruszyć dalej. Być może w stronę kina gatunków – zrobię na przykład film noir, western czy nawet horror.

Pomiędzy dwiema kulturami
Mam korzenie tureckie i niemieckie. Urodziłem się w Niemczech, ale funkcjonuję na pograniczu dwóch kultur. Odebrałem wykształcenie europejskie, lecz wychowywali mnie tureccy rodzice. Turecka kultura zawsze była częścią mojego życia. Gdy byłem dzieckiem, podróżowałem do Turcji z rodziną każdego lata. Ponieważ sam jestem niejako zawieszony między tymi dwiema kulturami, naturalne jest, że moje filmy również znajdują się w owym „pomiędzy”.

Związki z Turcją – miłość i nienawiść
Moje związki z Turcją są bardzo złożone – to mieszanka miłości i nienawiści. Zacząłem się o wiele bardziej interesować tym krajem, gdy w 1995 roku skończyłem szkołę. Rok później zdecydowałem się zrobić tam mój pierwszy film krótkometrażowy, Chwast. Zobaczyłem inną twarz Turcji i niesamowicie mnie ona zafascynowała. Stałem się bardziej Turkiem. Z każdym metrem taśmy, który nakręciłem w Turcji, zaczynałem lepiej zrozumieć ten kraj. Ale im lepiej go rozumiem, tym bardziej mnie zasmuca. Nienawidzę polityki, nacjonalizmu. Trzeba przyjrzeć się temu, co tam się dzieje – historia się powtarza. Jeszcze raz popełnia się te same błędy. Kocham ten kraj, ale robienie filmu w Turcji wysysa ze mnie mnóstwo energii – to krew i łzy.

Inteligencja jest sexy
Sądzę, że inteligencja jest sexy, dlatego bohaterem mojego filmu uczyniłem profesora. Poza tym postać nauczyciela niemieckiego, który ma korzenie tureckie, łamie pewne stereotypy funkcjonujące wciąż w Niemczech. Turcy dzisiaj odgrywają znaczącą rolę w niemieckiej kulturze, polityce i nauce. Nie żyją już na ulicy. Dla Yeter edukacja jest na tyle ważna, że decyduje się na prostytucję, by zapewnić wykształcenie córce. Postać Nejata można powiązać z tym pragnieniem wiedzy. Podoba mi się ironia widoczna w momencie, gdy jedzie on do Stambułu i zamienia się rolami z niemieckim sprzedawcą książek – to swoista wymiana intelektualna.

Edukacja może ocalić świat
Umiejętność czytania i pisania, edukacja, gra istotną rolę w filmie Na krawędzi nieba. Książka jest kluczowym symbolem w konflikcie między Nejatem a jego ojcem. Zastanawiałem się, jaką książkę powinienem pokazać. To była bardzo trudna decyzja. Nie chciałem, by były to pozycje takie jak Siddartha albo Hobbit, czy też coś wypełnionego zbliżonymi znaczeniami. I wtedy wpadłem na pomysł, że mógłbym zareklamować fantastyczną książkę mojego przyjaciela – wybrałem Tochter des Schmieds Selima Ozdogana. W odniesieniu do filmu – czytanie jest absolutnie kluczowym momentem. Lektura jest symbolem edukacji. A edukacja to jedyna rzecz, która może uratować świat.

Hanna i Tuncel
Próbowałem wyobrazić sobie niemiecką matkę przyjeżdżającą do Stambułu i szukającą tam swej zaginionej córki. I w moim umyśle pojawił się obraz Hanny Schygulli. Poznałem ją w Belgradzie w 2004 roku i od tamtej pory jestem pod jej urokiem. Bardzo chciałem z nią pracować. Niektórzy niemieccy dziennikarze porównywali moją karierę z Fassbinderem, ale zupełnie nie postrzegam tego w tych kategoriach. Jestem człowiekiem ulicy, a nie teatru. Dla mnie wzór stanowi raczej Yilmaz Güney, jako twórca niezależny, nie poddający się normom. Dla aktora, Tuncela Kurtiza – którego również wyobraziłem sobie wcześniej na planie tego filmu – był tym, kim Fassbinder był dla Hanny. Ale moim celem nie było posługiwanie się tymi aktorami jako ikonami z filmów Fassbindera i Güneya. To byłby pusty gest – chciałem wykorzystać ich inaczej, w sposób, w jaki nie robił tego nikt wcześniej. Nie chciałem też, by moje reżyserowanie przybrało tego rodzaju pozę. Dla mnie moja praca jest po prostu opowiadaniem historii. Wyobrażając sobie Hannę i Tuncela w tej historii wiedziałem, że oboje odpowiadają mojej koncepcji rodziców.

Sampling
Wyzwaniem dla mnie jak twórcy filmowego jest nie powtarzać się. Lubię zaskakiwać samego siebie, a w efekcie – publiczność. Mam nadzieję, że wszystkie moje filmy wydadzą się różne. Sądzę, że będziemy w stanie to ocenić po kolejnych pięciu obrazach. Kiedy wpadam na różne pomysły, to przychodzą one do mnie w tym samym czasie, ale pochodzą z różnych źródeł. A ja postępuje podobnie jak samplujący muzyk hip-hopowy – uwielbiam hip-hop. Oni używają na przykład znanych kawałków, by tworzyć coś nowego na bazie czegoś starego – i to jest zarazem rodzaj hołdu. Kilka wątków w Na krawędzi nieba zostało w taki sposób „zsamplowanych” z filmu Życie jest muzyką. Postać politycznej aktywistki Ayten powstała z inspiracji, jaką byli dla mnie kurdyjscy śpiewacy. Tutaj, na Zachodzie, nie musimy walczyć o wolność słowa. Ale w Turcji wojna o sprawiedliwość trwa nadal.

Pasja jest sexy
Zdolność walczenia o coś z pasją jest sexy. A ja chciałem, by ten film był seksowny. Ayten to osoba bardzo emocjonalna. Ma tę specyficzną „mądrość ulicy” i jest bardzo atrakcyjna. To postać wyraźnie polityczna. Z początku aktorka, Nurgül Yesilcay nie czuła się zbyt dobrze w tym politycznym kontekście. Kiedy jednak w końcu zaakceptowała sytuację, poszła na całość. Byłem zafascynowany tym, jak dobrze poznała swoja bohaterkę. Znam wiele kobiet takich jak Ayten, ale Nurgül nie jest jedną z nich. Ayten to kobieca wersja mnie samego. Wierzy w coś, ale potem zaskakuje samą siebie i bardzo się zmienia.

Czy jestem politykiem?
Chcę zmienić świat – czy to znaczy, że jestem politykiem? Mój film daje nadzieję, że świat można zmienić – czy to jest polityczne? Chyba bardziej filozoficzne, ale myślę, że w dzisiejszych czasach wszystko jest po trosze polityką. W epoce, w której żyjemy, nie da się już rozdzielić życia, polityki i sztuki. Wierzę głęboko w to, w co wierzę, ale jutro mogę zmienić zdanie. Próbuję nie być dogmatyczny. W cokolwiek ludzie wierzą – czy jest to religia, czy polityka – wszystko ma swój kres, wszystko zmierza w jednym kierunku. Chciałem zrobić film o przechodzeniu na drugą stronę tego wszystkiego, o wznoszeniu się ponad to. Próbowałem robić ten film z pewnym dystansem, jak ktoś, kto podgląda z zewnątrz. Ale wydaje się, że taka postawa nie jest możliwa. Czasami to nie głowa nami kieruje. Sądzę, że to raczej o wiele bardziej irracjonalna część mnie – serce.

Niemcy i Turcja
Jako Niemki, Susanne i Lotte uosabiają Unię Europejską, podczas gdy Ayten i Yeter – Turcję. Wszystko, co zdarza się między nimi w Na krawędzi nieba, jest reprezentatywne dla stosunków łączących oba te systemy. Miałem niezłą zabawę pracując nad dyskusją między Susanne a Ayten na temat Unii Europejskiej. Pisałem ten dialog opierając się na tym, co wiele razy słyszałem od ludzi z mojego środowiska. Pod koniec filmu, Niemka Susanne i Turczynka Ayten doświadczają głębokiej zmiany sposobu, w jaki postrzegają i odczuwają rzeczywistość. W finałowej scenie w księgarni, gdy się obejmują, już w trakcie montażu zauważyłem drobny szczegół. Nieopodal kobiet znajdują się dwie małe flagi: niemiecka i turecka. Położył je tam mój przyjaciel i partner, Andreas Thiel, który zmarł w ostatnim tygodniu kręcenia zdjęć. To jest znak. Sądzę, że to też film o związku między dwoma krajami.

Sztuka kochania
Bardzo silnie wpłynęła na mnie Sztuka kochania Ericha Fromma. Fascynują mnie związki między ludźmi. Nie chodzi mi tylko o znaczenie seksualne, ale też o relacje rodzice – dzieci. O wszystkie międzyludzkie stosunki. Wierzę, że wszystkie wojny w świecie są wynikiem zapominania o właściwym użytku, jaki ludzkość powinna robić z miłości. Myślę, że zło jest produktem lenistwa. Bo łatwej jest znienawidzić kogoś niż go pokochać.

Na planie zdjęciowym w Turcji
Ostatecznie zdjęcia rozpocząłem 1 maja 2006 roku. Na krawędzi nieba kręcony był w Niemczech – w Bremie i Hamburgu, oraz w Turcji – w Stambule, na wybrzeżu Morza Czarnego i w Trabzonie. Na planie pracowaliśmy około dziesięciu tygodni. Dla filmowca Turcja jest doskonałym miejscem. Robienie zdjęć w Niemczech jest o wiele mniej interesujące. To może być atrakcyjne, ale trzeba mieć szczególnie wyostrzone spojrzenie albo je w sobie wykształcić. W Turcji, z powodu jej położenia geograficznego, światło jest niezwykłe. Dla mnie kręcenie w Stambule było jak pobyt na planie zdjęciowym w Nowym Jorku. Oba te miasta są na równi atrakcyjne i kosmopolityczne. Każde z nich jest ogromną metropolią. Uwielbiam w nich pracować. Jestem nieodrodnym dzieckiem miasta. To jest to, co znam. W Na krawędzi nieba Stambuł jest właściwie bohaterem filmu. Cudzoziemka Lotte gubi się chodząc po nim, ponieważ nie zna języka, nie może „dogadać się z miastem”. Ale chciałem też przełamać miejski obraz scenami z okolicy i wybrzeża..

Turecka biurokracja
Wizerunek tureckiej biurokracji w Na krawędzi nieba nie jest odrażający, wydaje się raczej kafkowski. To nie jest krytyka, tylko prawda bez komentarza. W filmie, kiedy polityczny aktywista zostaje zatrzymany w obecności Ayten, tłum nagradza policję oklaskami. W rzeczywistości zdarza się to tylko wówczas, gdy aresztowany uważany jest za „wroga publicznego”. Faszyzm jest żywy i ma się dobrze na ulicach Stambułu.

Policz tureckie flagi
W filmie pojawia się wiele tureckich flag; można je policzyć. Domyślam się, że nacjonaliści będą tłumaczyć, że to oznaka miłości do Turcji, ale ja nie ustawiłem ani jednej flagi na planie. One wszystkie już tam były. Nie zmieniłem lokalizacji. Zrobiłem po prostu zdjęcia – i w ten sposób one znalazły się w filmie. Być może poszedłem za daleko, tam jest tak wiele tureckich flag!

O REŻYSERZE:

Na krawędzi nieba jest piątym fabularnym filmem Fatiha Akina i miał swą światową premierę w trakcie konkursowego przeglądu na festiwalu w Cannes w 2007 roku. Wcześniej reżyser nakręcił Życie jest muzyką (2005), dokument prezentujący różnorodność i bogactwo muzyczne współczesnej Turcji oraz Głową w mur (2003). Ten ostatni obraz został uhonorowany Złotym Niedźwiedziem oraz licznymi niemieckimi i europejskimi nagrodami filmowymi.

Fatih Akin przyszedł na świat w 1973 roku w Hamburgu, w tureckiej rodzinie. W 1995 roku, jeszcze podczas studiów na kierunku komunikacji wizualnej w hamburskim College of Fine Art napisał scenariusz i wyreżyserował swój pierwszy film krótkometrażowy, Sensin – You’re the One! (Sensin – Du bist es!). Obraz otrzymał nagrodę publiczności w trakcie hamburskiego międzynarodowego przeglądu filmów krótkometrażowych. Rok później reżyser nakręcił Chwast. Pierwszy pełnometrażowy film Akina, Szybko i bezboleśnie z 1998 roku zdobył Brązowego Lamparta na festiwalu w Locarno i Bawarską Nagrodę Filmową dla Najlepszego Młodego Reżysera.

Wybrana filmografia Fatiha Akina:

2007 Na krawędzi nieba
2005 Życie jest muzyką
2003 Głową w mur
2002 Solino
2001 Kiedy myślę o Niemczech – Zapomnieliśmy wrócić
2000 W lipcu
1998 Krótko i bezboleśnie

O AKTORACH:

Baki Davrak
Baki Davrak debiutował w dramacie Kutluga Atamana z 1997 roku Lola + Bildikid. Niedawno widzowie mogli oglądać młodego aktora w Brinkmanns Zorn Haralda Bergmanna z 2006 roku. Inne filmy z udziałem Davraka to Past by Night Willema Droste’a, Planet Alex Ulli Schüppel i Dealer Thomasa Arslana – przebój Festiwalu Filmowego w Berlinie w 1999 roku. Baki jest także znakomitym aktorem teatralnym. Bierze również udział w produkcjach telewizyjnych, występując w serialach takich jak Kommissarin Lucas, Wolffs Revier, Eva Blond, Der Puma czy Tatort. Zagrał także w telewizyjnym filmie Stefana Holtza z 2005 roku, Meine verrückte türkische Hochzeit. Aktor jest również autorem tomu poezji, który opublikowany zostanie w tym roku.

Nursel Köse
Nursel Köse wystąpiła w głównej roli w filmie Buket Alakus z 2002 roku, Anam (My Mother), gdzie zagrała matkę próbującą uratować swe dziecko przed narkotykami. Ostatnio aktorkę można było oglądać w Innej lidze Alakus – poruszającym dramacie o nastolatkach, który zdobył nagrodę publiczności na Max Ophüls Festival. Inne ważne filmy z jej udziałem to Kebab Connection Anno Saula czy zdobywca wielu nagród w 1988 roku, Yasemin Harka Bohma – opowieść o tradycyjnej tureckiej rodzinie w Niemczech. Nursel pracuje również w telewizji – wystąpiła w tureckim miniserialu z 2005 roku Sessiz Gece oraz w niemieckiej wersji Savannah z 2003 roku.

Hanna Schygulla
Hanna Schygulla nie sądziła, że mogłaby zostać profesjonalną aktorką – do momentu, gdy jej przyjaciółka zaprosiła ją, by dołączyła do szkoły aktorskiej w Monachium. Tutaj Schygulla poznała młodego aktora, Rainera Wernera Fassbindera. Nigdy nie ukończyli szkoły; zamiast tego stworzyli własny teatr – Anty Teatr, zaczęli kręcić filmy i stali się jedną z najbardziej znanych i twórczych par w niemieckiej kinematografii (Opowieść o Effi Briest, Małżeństwo Marii Braun, Gorzkie łzy Petry von Kant, Lili Marleen i wiele innych filmów). Aktorka pracowała również z reżyserami tak znanymi jak Andrzej Wajda (Miłość w Niemczech), Wim Wenders (Fałszywy ruch), Volker Schlöndorff (Fałszerstwo), Margarethe von Trotta (Sheer Madness), Jean-Luc Godard (Pasja), Ettore Scola (Noc w Varennes), Marco Ferreri (The Future Is Woman, The Story of Piera – za tę rolę otrzymała nagrodę dla Najlepszej Aktorki na festiwalu w Cannes w 1983 roku), Kenneth Branagh (Umrzeć powtórnie), Amos Gitai (Hotel Ziemia Obiecana) czy Bela Tarr (Werkmeisters Harmonies). W 1979 roku Hanna Schygulla wyreżyserowała również swój własny film, Traumprotokolle. Ta eksperymentalna opowieść o snach stanowi obecnie część filmowej kolekcji Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Ostatnio aktorka zaczęła pracować z twórcami młodszego pokolenia, takimi jak Till Franzen (Błękitna granica), Hans Steinbichler (Winterreise) czy Fatih Akin (Na krawędzi nieba).

Tuncel Kurtiz
Tuncel Kurtiz ma na swym koncie ponad 40 lat pracy w kinematografii i dziesiątki filmów – jest jednym z najbardziej lubianych aktorów tureckich. Niedawno wystąpił w serialu Kara Duvak oraz w mini-serialu Haci. Wśród nowszych filmów z jego udziałem wymienić warto A Cavallo Della Tigre Carlo Mazzacuratiego i The Waterfall Semira Aslanyüreka. Inne ważne tytuły w filmografii tureckiego aktora to: Duvar i Nadzieja Yilmaza Güneya, Akrebin Yolculugu Ömera Kavura, Hoscakal Yarin Reisa Celika, Tabutta Rövasata Dervisa Zaima, Sürü Zeki Öktena, Vive la mariée… et la libération de Kurdistan Hinera Saleema oraz filmowa adaptacja Mahabharaty w reżyserii Petera Brooka. Aktor jest zdobywcą licznych nagród, w tym nagrody dla Najlepszego Aktora na Berlinale w 1986 roku za rolę w Hiuh Hagdi Shimona Dotana oraz dla Najlepszego Aktora Drugoplanowego na festiwalu w Antalyi w 1994 roku – za rolę w Birk ask ugruna (reżyseria – Tunca Yönder). Kurtiz urodził się w 1936 roku w Bilecik, w Turcji.

Nurgül Yesilcay
Nurgül Yesilcay należy do grona najbardziej podziwianych młodych aktorek w Turcji. Wystąpiła niedawno w filmie Adem’in trenleri Barisa Pirhasana. Ta pełna ciepła opowieść o życiu na wsi prezentowana była na festiwalu filmowym w Stambule w ubiegłym roku. Inne znane filmy z udziałem Nurgül Yesilcay to komediodramat Egreti Gelin Atifa Yilmaza z 2005 roku, Sleeping Beauty (jedna z części Anlat Istanbul), komedia przygodowa Mumya Firarda Haluka Özença z 2002 roku, dramat kostiumowy The Waterfall Semira Aslanyureka z 2001 roku czy komedia Hersey cok güzel olacak Omera Vargi z 1999 roku. Aktorka wystąpiła także w 2003 roku w filmie Abdullaha Oguza Asmali konak, opartym na popularnym serialu telewizyjnym. Brała też udział w produkcjach TV: Ezo Gelin, Ikinci Bahar, Meleker Adasi czy Belali Baldiz. Urodzona w Afyon w Turcji Yesilcay studiowała aktorstwo w Anatolia State Conservatory oraz w Eskisehir University Drama School. Do jej najważniejszych ról scenicznych należy Ofelia w Hamlecie i Blanche DuBois w Tramwaju zwanym pożądaniem.

Patrycia Ziolkowska
Patrycja Ziolkowska wystąpiła u Fatiha Akina w Solino oraz u Buket Alakus w Anam. Zagrała także ważne role w Vergiss Sie (reżyseria – Lale Nalpantoglu) oraz w Rien ne va plus (reżyseria – Katja Pratschke i Gustav Hamos). Ziolkowska brała udział w produkcjach dla telewizji, między innymi w niemieckich serialach Stubbe, Nikola, Tatort, Schimanski czy Der Ermittler. Jest również cenioną aktorką teatralną – przez kilka lat występowała w Bonn grając Polly w Operze za trzy grosze, Ellidę Wangel w Kobiecie z morza, Joannę w Dziewicy Orleańskiej i Marie w spektaklu Woyzeck. Gościnnie występowała też w Volkstheater Wien, jak też w teatrach w Grazu, Hannoverze, Hamburgu i Berlinie.

Polacy z Misiones

Polacy z Misiones,
25 min. Scen. i reż.: Mirosław Olszycki.
Zdjęcia: Mirosław Olszycki.
Muzyka: Jacek Wójcik.
Prod. : Centrum Multimedialne Arkadia
Licencja ­ TVP Polonia.

Wśród chłopów, którzy w rozdartej w XIX wieku przez zaborców Polsce, nie posiadali na własność więcej niż kilka mórg, wieść, że mogą gospodarzyć na 20 hektarach, wzbudziła prawdziwą gorączkę posiadania ziemi, choćby na końcu świata… Uciekali z okupowanej ojczyzny, a potem, na statkach, przedostawali się za Ocean, aby zasiedlić obiecane hektary pól. Jednak zamiast wykarczowanych ziemi, ujrzeli bezgraniczny, zielony bezmiar tropikalnego lasu, z którym przyszło im się zmierzyć.

Takie było Misiones, prawie sam środek Ameryki Południowej; wilgotne, gorące, niezdrowe dla ludzi, którzy niemal gołymi rękoma, bo nie posiadali narzędzi, zmuszeni byli toczyć walkę z dżunglą na śmierć i życie. To właśnie Polacy uczynili z Misiones jeden z najbardziej rozwijających się regionów Argentyny. Powstały tam takie osady jak Polana, Obera, Wanda, polskie znaki na krańcu Ziemi, w którym i dzisiaj słychać znajomy język…

Prowincja Misiones to najbardziej tropikalny region Argentyny. Otoczony z 3 stron rzekami Urugwaj, Iquazu (czyt. Igłazu), Parana, graniczy z Paragwajem i Brazylią. Granicą jest tutaj rzeka Parana, dawno temu – jedyna dostępna arteria komunikacyjna w stronę interioru. To właśnie rzeką podróżowały do Misiones pierwsze polskie rodziny. Polskie osadnictwo w Misiones rodziło się w bólach i cierpieniu. Emigranci stanęli w obliczu nieznajomości języka, nieznanych chorób, braku lekarsw, wszechobecnych robaków, dla których, w odróżnieniu od ludzi, tutejszy, tropikalny klimat wytworzył idelane środowisko życia…

Marta Sawa: – To się zaczęło w roku 1936 w Wandzie. Dużo rodzin przyjechał w 1937. Mój dziadek sprzedał swoje ziemie, żeby kupić ziemie w Argentynie. Opowiadał mi ciotka, że jak dziadek dojechał do Wandy, to zapłakał i powiedział, gdzie my tu przyjechali, bo zobaczył, że tu taka dżungla. Tu trzeba było zaczynać wszysko, klimat był bardzo trudny, dużo much i robaków…

Last Day of Summer

Reżyser: Aleksandra Czenczek
Producent: Adriana Kulig
DOP: Magdalena Kowalczyk
Producent: AKA FILM PRODUCTION 2018
Długość: 13min 29sekund

Film opowiada historię Grace, starszej kobiety cierpiącej na demencję, która uciekła z domu opieki.
Wędrując po plaży, wpada na młodego chłopca o imieniu Joe, z którym próbuje się zaprzyjaźnić.  Chłopiec, widząc, że ma spuchnięte nogi, oferuje jej miejsce w samochodzie ojca. Kiedy biegnie z powrotem w kierunku morza z latawcem, Grace powoli zasypia.

Rodzice chłopca są zszokowani, kiedy dowiadują się o sytuacji. Podczas gdy kłócą się o to, co z nią zrobić, Grace gestem nakazuje Joe, by dołączył do niej w samochodzie. Po zamknięciu drzwi pojazdu, przestraszeni dorośli walą w okna, podczas gdy Joe i Grace spędzają wspaniałe chwile w swoim towarzystwie. Dopiero pojawienie się pielęgniarki z domu opieki, która przyjeżdża, by zabrać Grace, daje rodzicom Joego okazję do refleksji nad swoim zachowaniem.

14 lipca 2018 roku w Los Angeles Jonah Paull za rolę Joe w filmie odebrał nagrodę Young Artist (dziecięcy Oscar) za najlepszą kreację w filmie krótkometrażowym.

Wszystko jest możliwe

Reżyser: Brygida Dworok-Mich
Produkcja: Polska/ Niemcy, 2009
Czas trwania: 60 min

Wszystko jest możliwe to niebanalna historia o niebanalnych ludziach. Obraz opowiada o losie czterech artystów, którzy próbowali ułożyć sobie życie poza granicami ojczyzny. Dwóch z nich to Polacy, którzy wyjechali do Niemiec.

https://www.youtube.com/watch?v=6NyLZnMgRJw

Heart of Hate

Reżyser: Daniel Witkowski
Produkcja: USA, 2014
Czas trwania: 19 min

Eric – lojalny Neo-Nazista, zakochuje się w Ayla, dziewczynie ze środkowego wschodu. W tym samym czasie brat Erica – Carl, lider grupy Neo-Nazistów, planuje inicjację do wyższej rangi dla Erica.

The Grey Room

Reżyser: Kasper Gondek
Produkcja: Polska/ Wielka Brytania, 2016
Czas trwania: 6 min 22 s

Na barkach lwa (Shoulder the lion)

na-barkach-lwaReżyseria: Patryk Rębisz
Produkcja: Polska/ USA, 2015
Czas trwania: 74 min
Bogaty wizualnie film dokumentalny “Na barkach lwa” przedstawiając historie trzech artystów, którzy utracili zmysł definiujący ich sztukę. Film opowiada o znaczeniu obrazów, fragmentalnej naturze naszych wspomnień i jak nasza świadomość kształtuje to kim jesteśmy w dzisiejszym świecie. Niewidoma fotografka zastanawia się nad siłą obrazów w dzisiejszej nasyconej wizualnie kulturze; muzyk zmuszony porzucić marzenia o graniu z powodu utraty słuchu szuka dla siebie nowej przyszłości; były bokser i malarka (jej historia stała się inspiracją dla oscarowego filmu Clinta Eastwooda “Za wszelka cenę”) szuka swojego miejsca w życiu po utracie połowy mózgu.

Zaproszenie na bal

Zaproszenie na bal – to wystawa autorstwa Aleksandra Wasiljewa, znanego rosyjskiego historyka mody i showmana (notabene pochodzącego z Wilna), który ze swojej kolekcji liczącej ponad 55 tysięcy eksponatów wybrał te, wpisujące się w przestrzeń lat 1915-2015. Na wystawie (w Muzeum Sztuki Użytkowej przy ul. Arsenalo 3A w Wilnie) odnajdziemy stroje z kolekcji nawiększych światowych projektantów mody, takich jak: Word Spa, Paquin, Chanel, Lanvain, Christian Dior, Balmain, Givenchy, Nina Ricci czy Oskar de La Renta.

Wystawa prezentuje najbardziej charakterystyczne modele dla poszczególnych okresów XX wieku. Suknie długie z początku XIX wieku, charakterystyczne dla balów, na którym tańczono polonezy, mazurki i polki; suknie krótsze – gdy po pierwszej wojnie światowej królować zaczęły tańce bardziej frywolne: fokstrot, charleston, a na salonach zaczął brylować jazz. Suknie z ogromną ilością cekin – to skutek … pojawienia się lamp elektrycznych. Zrobiło się jasno, kobiety chciały błyszczeć i wpadać w oko (i kieszeń) mężczyzn. Zdobione cekinami suknie dodawały blasku błyszczącym oczom pań, a… panowie tracili głowy, zwłaszcza że panie miały coraz bardziej otwarte plecy, większe dekolty, a suknie coraz krótsze. II wojna światowa zmieniła wszystko diametralnie. Znów wróciły czarne żałobne kolory, a suknie dam znów się wydłużyły, m.in. dlatego, by skryć brak drogich jedwabnych pończoch, zaniedbanych stóp i wychudzonych z braku żywności ciał. Im większy kryzys społeczny i gospodarczy, tym suknie kobiet w danej epoce stają się dłuższe – twierdził autor wystawy Aleksandr Wasiljew. Dlaczego w latach 60. zaczeły dominować suknie luźne, a obcasy stały się bardziej masywne? Bo kobiety… przybrały na wadze, zaczęły lepiej się odżywiać i już nie mogły nosić tzw. szpilek, bo szpilki się pod nimi łamały… To tylko niektóre z bardzo cennych uwag Aleksandra Wasiljewa – wielkiego mistrza i wyjatkowego znawcy mody.

Z pewnością wystawa, która w Rydze zyskała sobie publiczność liczącą ponad 32 tysiące osób, nie ujdzie uwadze wileńskiego smakosza sztuki. W tym wypadku sztuki szycia, wyjątkowych modeli, charakterystycznych stylów czy też mody “samej w sobie”. Otwarcie wystawy odbyło się 10 listopada 2015 roku. Będzie ją można obejrzeć w wileńskim Arsenale do końca czerwca 2016 roku.